مارک تواین
وەرگێڕان : ھوشەنگ فاروق
سەردەمێ جوشەکا گەلەک مەزن بوو . وەڵات یێ بەرھەڤ بوو ژ بۆ جەنگێ , جەنگێ دەستپێکر , ل گەل ھەر گوللەیەکا ژ ئالیێ نشتیمان پەروەران ڤە دھاتە تەقاندن ؛ دەھول د ھاتن لێدان , موزیک ژ ئالیێ گڕوپێن موزیکێ ڤە دھاتە لێدان , تەقەیا دەمانچێن زاڕوکان , قێڕی و دەنگێن تەقەمەنیێن جودا جودا ؛ ل سەر ھەر دەستەکێ و پاشڤە زڤرینەکا ژ دوور , و پەرت و بەڵاڤبوون و ل جە چوونا بان و بالکونان و دەنگە دەنگا ئاڵایێن چولکری یێن کو ل بەر ڕۆژێ دبڕسقن ؛ ڕۆژانە خوەبەخشێن گەنج ل ناڤ جاددەیێن بەرفرەە و دلخوەشکەر دا دمەشن و جوانییەک ژ جل و بەرگێن وان یێن نوی و وەک ھەڤ دا دیاردبیت , باب و دایک و خویشک و یارێن سەربلند ب دەنگێن بلند و ھەستێن ب کەیف ل دەما دەرباس بوونا وان دا پشتەڤانییا وان دکرن ؛ شەڤانە کوم دبوون و گوھداری و پاڵپشتی یا گوتارا کەسانەکێ نشتیمان پەروەر دکر , یێ کو ھەستێن وان ژ کویراتییا دلێن وان دجولاندن , و ھندەک جاران ئاخفتنا وی د ھاتە بڕین ب توفانەکا مەزن یا چەپڵەیێن گوھداران , و د ھەمان دەم دا ڕۆندکێن وان ب سەر ڕویێن وان دا دھاتنە خوارێ ؛ ل کەنیسان قەشە و زەڵامێن ئاینی ئاموژگاری ل خەلکی دکرن کو د دلسوز بن ژ بۆ ئاڵا و وەڵاتێ خوە , و بۆ خوە دوعا ژ خوەدایێ جەنگان دکرن , داخوازی یا ھاریکاری و پشتەڤانی یا وی دکر و وێ جوش و دل سوتنا وی قەشەی , ھەر زوو ھەست و سوزێن گوھداران دلڤاندن . بێ گومان ئەو دەم یێ دلخوەشی ومیھرەبانیێ بوو , و نیڤا دەرزنێ وان گیانێن بلەز یێن کو سەرداری یا جەنگ قەبوول نەکرنێ دکرن و گومان ل سەر دروستی یا ڕێ یا ڕاست و یا ب توندوتیژی ڕادکرن و ئەو زەنگا کو ژ بەر خاترا پاراستنا وان بخوە دھاتە لێدان و ھەروەسا بیناھی یا وان کێم دکر و چ جارێن دی گونەە دوێ ڕێیێ دا نەدھاتن کرن.
سپێدەھی یا ڕۆژا ئێک شەمبی ھات – ل ڕۆژا پاشتر دێ بەتەلیونێن لەشکەری بەرەڤ چەپەرێن جەنگێ چن ؛ کەنیسە یا پڕ بوو ؛ خوەبەخش ل وێرێ بوون , ڕۆناھیەکا مەزن یا جوش و خوین گەرمیێ ژ بۆ خەونا جەنگێ د سەروچاڤێن وان دا یا دیار بوو – بیناھی ژ بۆ بەرەڤ پێش چوون ژ بۆ جەنگێ , گوڕییەکا کومکری , ئامادەبوونەکا بلەز , بڕسقینا شویران ,فڕینا دوژمن و نەحەزان ,قێڕی و ھەوار , دویکێلەکا بلندبوویی , ل دویڤچوونەکا پڕ سەخت , خوەبدەستڤەدانا وان و ڤەگەریانا وان ژ شەڕی بۆ مال ,قەھرەمانێن بڕونزی , بخێرھاتنا وان دھێتە کرن ,ڕێز لێ دھێتە گرتن , د دەریایا زێڕی یا سەربلندیێ دا نقوم دبن ! ل گەل خوەبەخشێن وان یێن دەلال , و ئەو دوست و جیرانێن وان ,د سەربلند , کەیف خوەشن , و ئەو خێزانێن چ کوڕ و برا نینن کو بھنێرنە چەپەرێن پێشیێ یێن جەنگێ حەسودیێ دبەن ب وان یێن نیاس ل چەپەرێن شەڕی ھەین , چونکی دا خورتێن وان ژی ل جەنگا خوە دا ب سەرکەڤن و ئاڵایێ خوە بلند کەن , یان ژی , سەرناکەڤن و دێ ھێنە کوشتن و ب سەربلندترین مرن , خزمەت بەرەڤ پێش دچیت؛ بەندا جەنگێ ژ وەسیەتنامەیا کەڤن ھاتە خواندن ؛ نڤێژا دەستپێکێ ھاتە کرن ؛ ئەندامەکێ بریندار یێ کو ئەردی د لەرزینیت ل پەی دچیت ,و ل گەل کەسەکێ یە کو ب ھەستەکێ مەزن گولان د بارینیت , ب چاڤێن گەش و لێدانا دلان , و گوتارەکا لێبورینێ یا مەزن دیار دکر –
"ئەی خودایێ ھەموو مەترسییان ! ئەم قەرزدارێن تەنە!
دەنگێ برویسیێن تە د ئاشکەرا نە و ڕۆناھیێن برویسیێن تە شویرن ! "
پاشان دەما نڤێژا درێژ ھات . کەس نەدشییا ھەستێ خوە دەرببڕیت کا چ تام ژێ دھات ژ بەر وان بەرگری و پێشڤەچونێن لەشکەرێ وان یێن دلسوزانە و زمانێ وان یێ گەلەک جوان .
ھیڤی یا وان ھەمی یان ئەو دلوڤانی یا بێ دوماھی بوو و ئەو بوو کو خودانێ مە ھەمی یان یێ دلنازک یێ تەماشەی لەشکەرێ مە یێ گەنج و خوەڕاگر دکەت و یێ ھەڤکاری و پشتەڤانی یا وان دکەت و وان بێھن فرەھدکەت و ورەیا وان بلند دکەت دکارێ وان
یێ نیشتیمانی دا , و ھەروەسا دوعایان بۆ وان دکەت و ل ڕوژا جەنگێ , ل دەمژمێرا مەترسیێ دا , وان د پارێزیت . و دەستێ وی یێ مەزن و پیروز , ل ھنداڤی سەرێ وانە , لەشکەرێ مە بھێز دکەت و باوەری ب خوە بوونێ ل جەم وان پەیدا دکەت , داکو ل وێ جەنگا خویناوی دا سەربکەڤن , و ھاریکاری یا وان دکەت دا کو دوژمنی بشکێنن , و شەڕەف و سەرکەفتنەکا نەمر پێشکێشی وان و ئالا و ولاتێ وان دکەت.
کەسەکێ بیانی یێ ب تەمەن ھاتە ژوور و ب پێنگاڤێن ھێدی و بێ دەنگ ل ناڤ کورسیێن کەنیسێ ڕا ھات , چاڤێن وی مانە ب زەلامێ ئایینی ڤە , بەژنا وی زەلامی یا بلند بوو و ڕوبەیەکی َ ھەتا سەر پیێن وی یێن سەرێن وان ڕوت درێژ ل بەر بوو , پرچێ وی یێ کو سپی وەکو سیلاڤان ل سەر ملێن وی دا دھاتە خوار , سەر و چاڤێن وی یێن ب شێوەیەکێ نە سروشتی کرێت , وەسا کرێت کو مروڤ ژێ د ترسی یا . ھەمی یان تەماشەی وی دکرن و مەندەھوش دمان , ئەو بەردەوام بوو ل سەر مەشیانێ , بێ ڕاوەستیان بەرەڤ ئالیێ شیرەتکارێ کەنیسێ چوو
بێ کو ھەست ب ھەبوونا خوە بکەت , ل سەر نڤێژا خوە یا لڤوک یێ بەردەوام بوو , و ل داویێ ب گوتنا ھندەک پەیڤان ڕاوەستی یا
و ب ھەوارەکا ب پەڕوش گازی دکر , " ئەی خودایێ مە یێ مەزن , لەشکەرێ مە ب پارێزە , سەرکەفتنێ بکە بەھرا مە , ئەی خودان و پارێزەرێ ئەرد و ئالا مە ! "
زەلامێ بیانی , ژ وی جھی دوور کەت , و چوو ئالیەکێ دن , ئەوێ کو زەلامێ ئایینی ب مەندەھوشییانە جھێ وی گرتی , ھەر جار جار ب وان چاڤێن ترسێ یێن کو ڕوناھیەکێ ئەو سوتین تەماشەی خەلکێ مەندەھوشێ ل ژوور دکر , پاشان ب دەنگەک بلند گوت :
" ئەز ژ عەرشێ پیروز ھاتیمە , من نامەیەک ژ دەف خودایێ مەزن ئینایە "
ڤان پەیڤان ئەو جھە ھەمی توشی مەندەھوشیێ کر , ئەگەر زەلامێ بیانی ھەست پێ کربیت ژی , ھەر خوە تێ نەگەھاند
" من گوە ل نڤێژا خزمەتکارێ تە یێ شڤان بوو , و ئەگەر ب دلێ تە بوو ئەو تشتێ وی دڤێت دێ پێ ھێتە بەخشین , پشتی کو ئەز , یان کو پێغەمبەرێ وی , ژ بۆ تە گرنگی یا وی یا دھێتە گوتن شروڤە بکەم , تەڤایا گرنگی یا وی , یا کو بۆ ھەمی زەلامێن نڤێژکەرە , ئەو داخوازا ھەمی وان تشتا دکەت یێن ژ لایێ وی ڤە دھێنە گوتن , ژبلی وان یێن دھزرا وی دا.
" خزمەتکارێ تە و خودێ نڤێژا خوە ب داوی ئینا , گەلو ئەو ڕاوەستی یایە و ھزرا خوە دکەت؟ , گەلو ئەو ئێک نڤێژکەرە؟
کەسەکێ گوت : نەخێر , ئەو دوو نە , بەس یێ دی ئەو نینە. وان ھەردوویان دەستویری یا نڤێژکرنێ ھەیە , یێ د ئاخڤیت و یێ نە ئاخڤیت ژی , ڤێ ببینە بیرا خوە و ژ بیر نەکە . ئەگەر تە بڤێت پیروزی ل سەر تە ببارن , یێ ھشیار بە ! ئەز د ترسم کو تو ب شاشی ڤە نەفرەتان ل سەر سەرێ یەک ژ جیرانێن مە ب بارینی . وەکی وێ چەندێ یە , دەمێ تۆ دوعایا بارانێ بکەی کو ل سەر بەرھەمێن تە یێن ڕووەکی دا بباریت , چونکە یێت پێدڤی نە , ب ڤێ ڕێیێ وەکو وێ یە کو دبیت تۆ ب شاشی ڤە نەفرەتان ل سەر بەرھەمێن ھندەک جیرانێن خوە دا ب بارینی کو وان پێدڤی پێ نینە و دێ زیان پێ کەڤیت.
تە گوھێ ل دوعایا خولامێ خوە بووی – ئەو پارچا ھاتییە گوتن , ئەز نوینەرێ خودێ مە و ئەو تشتێ مایی یێ وی گوتی دێ بۆ وە بێژم , ئەو پارچا گرێدای ب زەلامێ ئایینی ڤە, و ھەروەسا یا وە یا کو د لێ وە دا دێ بێژم ,یا کو وە ب پەڕۆشی د دلێ خوە دا دوعا دکرن.
و بێ زانین و بێ ھزر کرن ؟ خودێ وێ بدەتە وە یا ھوین دخوازن !
ھەوە ئەڤ جورە پەیڤە گوە لێ بووینە : سەرکەفتنێ بکە ڕزقێ مە , ئەی خودایێ مە ! ئەڤە بەسە . ھەموو ئەو دوعایێت ھاتینە گوتن , ژ ڤان پەیڤێن پڕ ھاتینە گوتن , دووبارەکرنەکا نە یا پێدڤی بوو . دەما وە نڤێژ ژ بۆ سەرکەفتنێ کرین , وە نڤێژ ژ بۆ وان ھەموو ڕوودانێن نە ھاتینە گوتن کو دبنە ئەنجامێ پشتی سەرکەفتنێ ژی کرینە , دڤێت ئەو تشت ڕووبدەن , نەشێن ھاریکاریێ بکەن , لێ دێ ل پەی چن . ل سەر گوھداری کرنا ڕوحێ خودایی ڕا , ئەو تشتێن نە ھاتینە گوتن ژی ل نڤێژێ دا ڤەدگریت , خودێ فەرمان دایە من کو گوتنێن وی ژ بۆ وە ڤەگێرم , گوھداری من بکەن !
" ئەی خودایێ مە , ئە ی خودانێ مە , گەنجێن مە یێن نیشتیمان پەروەر , پێشڕەوێن دلێن مە , یێن چوینە بەرەیێن پێشیێ یێن جەنگێ , ھیڤیدارین تو ل گەل وان بی ! ل گەل وان بە د ڕوحێ وان دا بە , ئەم ژی د ئامادەینە بچینە سەنگەرێن پێشیێ دا , ژ بۆ کو خاکێ خوە یێ پیروز ب پارێزین و دوژمنان ژ ناڤ ببەین . ئە ی خودایێ مە , ھێزێ بدە مە , ژ بۆ کو ئەم ب بومبەیێن خوە ڕونکێن خوینێ ل چاڤێن دوژمنان دا بینین , ھێزێ بدە مە کو ئەم بشێین مەیدانا جەنگێ ب تەرم و کەلەخێن وان پڕ بکەین , ھێزێ بدە مە کو ئەوێ ب سەرێ وان بینین کو ھەوارێن بریندارێن وان ل ناڤ دەنگێ بریسیێن توپ و چەکێن مە دا وندا ببن , ھێزێ بدە مە کو مالێن وان یێن سادە بکەینە ل ناڤ باڕوڤا ئاگری , ھێزێ بدە مە کو دلێن بیژنێن وان بسوژین و ل ناڤ خەمان دا بمرن , ھاریکاری یا مە بکە کو زاروکێن وان بھێلین بتنێ و بێ مال و حال و ل کولانان پێ خاس و برسی و تێھنی بگەرن , ل ھاڤینێ ل بەر تیڕۆژێن ڕۆژێ بسوژن و ل زڤستانێ ل بەر بایێ سار ب جەمدن و بمرن , پڕ ب ئێشن و ڕوحێ وان ژ ناڤ بچیت, ئەم ھیڤی ژ تە دکەین دەما ئەو دھێن داخوازا قەبران دکەن , تو وان وەرنەگرە , ژ بۆ خاترا مە , ئەم ئەوین یێن تە دپەڕێسن , ئەزبەنی , ھیڤیێن وان ژ ناڤ ببە , ژیانا وان نەخوش بکە , حەجا وان تەحل و درێژ بکە , پێنگاڤێن وان گران بکە , ل بەر پیێن وان ب ڕوندکان پڕ بکە , شوین پیێن وان یێن بریندار ل ناڤ بەرفا سپی دا بخوینێ سور بکە ! ئەم ب ڕوحێ ئەڤینیێ ڤان داخوازییان دکەین , ژ بۆ تە , ئەی سەرچاوێ ئەڤینێ , ئەی ئەو کەسێ ئەم ھەردەم پەنایێ بۆ تە دئینین , ئەی ھەڤالێ ھەمی خەمبارا , ئەی ھاریکارێ خودانێن دلێن سادە و پەشیمان , ئامین ."
(پشتی ڕاوەستیانێ ) , " تە نڤێژ کر , ئەگەر تە ھێشتا بڤێت , ببێژە ! ئەی پێغەمبەرێ پایە بلند "
پاشی ھاتە زانین کو ئەو زەلامێ بیانی یێ ھاتیە ژوور یێ شێت بوو . چونکە ئەو تشتێ وی گوتی ھەمی یێ بێ ڕامان بوو.
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق